Antalya Boşanma Avukatı

Boşanma; yalnızca evliliğin sona ermesini değil, çoğu zaman çocukların velayetini, nafakayı, tazminatı ve evlilik süresince edinilen malların paylaşımını da kapsayan bir süreçtir. Bu konuların her biri ayrı kurallara tabidir ve bir kısmı için kanunda belirli süreler öngörülmüştür. Sürecin başında verilen kararlar, boşanmadan sonraki yılları da doğrudan etkileyebilir.

Öztürk Avukatlık Bürosu, Antalya Muratpaşa’daki ofisinden Antalya’nın tüm ilçelerindeki müvekkillerine boşanma sürecinin her aşamasında danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Bu sayfada boşanmaya ilişkin temel kuralları, Türk Medeni Kanunu’ndaki ilgili maddelere bağlantı vererek genel hatlarıyla bulabilirsiniz. Her dosyanın koşulları farklıdır; size uygun yol, olayınızın ayrıntıları değerlendirildikten sonra belirlenir.

Boşanma Sürecinde Neler Yapıyoruz?

Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nda ayrı bir boşanma sebebi olarak değil, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına ilişkin TMK m. 166’nın üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Kanuna göre aşağıdaki şartlar birlikte gerçekleştiğinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır:

• Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
• Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir.
• Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
• Hâkim, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulmalıdır.

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu düzenlemede gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; değişikliklerin taraflarca kabulü hâlinde boşanmaya karar verilir. Ayrıca boşanmanın ferî sonuçlarına ilişkin anlaşmalar, hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz (TMK m. 184). Bu nedenle protokolün açık, eksiksiz ve uygulanabilir şekilde hazırlanması önem taşır.

Protokolde genellikle şu konular düzenlenir: çocukların velayeti ve diğer eşle kişisel ilişki, çocuklar için ödenecek iştirak nafakası, eşler arasında yoksulluk nafakası talep edilip edilmediği, maddi ve manevi tazminat, ev eşyası ve evlilik süresince edinilen malların paylaşımı.

Anlaşmalı boşanma davası hakkındaki ayrıntılı makalemizi okuyun ›

Çekişmeli Boşanma

Eşlerin boşanmanın kendisi veya sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi) konusunda anlaşamadığı durumlarda dava, kanunda sayılan boşanma sebeplerinden birine dayanılarak açılır. Bu davalarda tarafların iddiaları, sunulan deliller çerçevesinde mahkemece incelenir ve kusur durumu nafaka ile tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde önem kazanır.

Uygulamada en sık dayanılan sebep, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır (TMK m. 166). Kanuna göre davacının kusuru daha ağır ise davalı davaya itiraz edebilir; ancak bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve ortak hayatın sürdürülmesinde davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.

Boşanma davalarında yargılamanın bazı özel kuralları vardır (TMK m. 184): tarafların ikrarları hâkimi bağlamaz, hâkim delilleri serbestçe takdir eder ve boşanma sebebini oluşturan olgular hakkında taraflara yemin öneremez. Taraflardan birinin istemi üzerine duruşmalar gizli yapılabilir.

Çekişmeli boşanma davası hakkındaki ayrıntılı makalemizi okuyun ›

Kanundaki Boşanma Sebepleri

Boşanma davası açmaya hakkı olan eş, dilerse boşanma yerine ayrılık da isteyebilir (TMK m. 167). Yalnızca ayrılık istenmişse boşanmaya karar verilemez; boşanma istenmişse ortak hayatın yeniden kurulma olasılığı bulunduğu takdirde ayrılığa karar verilebilir (TMK m. 170). Ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar bir süre için karar verilebilir (TMK m. 171).

Boşanmanın Sonuçları

Boşanma Davası Nasıl İlerler?

1. Dava açılması: Anlaşmalı boşanmada eşler birlikte başvurur ya da bir eşin açtığı dava diğerince kabul edilir. Çekişmeli boşanmada dava dilekçesinde dayanılan boşanma sebebi, talepler ve deliller gösterilir.
2. Geçici önlemler: Dava açılınca hâkim, dava süresince gerekli olan geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169).
3. Dilekçeler ve ön inceleme: Çekişmeli davalarda tarafların karşılıklı dilekçeleri ve mahkemenin ön incelemesiyle uyuşmazlık konuları belirlenir.
4. Delillerin incelenmesi: Tanıklar dinlenir, belgeler incelenir; gerektiğinde çocuklarla ilgili uzman raporları alınabilir. Hâkim delilleri serbestçe takdir eder (TMK m. 184).
5. Karar: Mahkeme boşanma veya ayrılık talebi ile birlikte velayet, nafaka, tazminat gibi fer’î sonuçlar hakkında karar verir.
6. Kanun yolları ve kesinleşme: Karara karşı kanun yollarına başvurulabilir. Boşanmanın sonuçlarına ilişkin bazı süreler, kararın kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlar (TMK m. 178).

Anlaşmalı boşanma davaları, şartları tam olarak sağlandığında genellikle çekişmeli davalara göre daha kısa sürede sonuçlanır. Çekişmeli davaların süresi ise delil durumuna, tanık sayısına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir.

Mal Paylaşımı: Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Tasfiyesi

Boşanmada en çok merak edilen konulardan biri, evlilik süresince edinilen malların nasıl paylaşılacağıdır. Eşler aralarında başka bir mal rejimi sözleşmesi yapmamışlarsa edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m. 202). Bu rejimde malvarlığı, her eş için “edinilmiş mallar” ve “kişisel mallar” olarak ikiye ayrılır.

Eşlerden biri, diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur (TMK m. 227). Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir; derhâl ödeme borçlu eş için ciddi güçlük doğuracaksa ödemenin uygun bir süre ertelenmesi istenebilir (TMK m. 239). Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasından ayrı bir dava konusu olabildiğinden, hangi taleplerin hangi davada ileri sürüleceği sürecin başında planlanmalıdır.

Aile Konutu ve Ayrı Yaşama Hakkı

Boşanma süreci başladığında ailenin yaşadığı ev çoğu zaman en hassas konudur. Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Aile konutu olarak özgülenen taşınmazın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir. Aile konutu kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş kiraya verene yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir (TMK m. 194).

Boşanma davası açılmadan önce de eşlerin korunmasına ilişkin imkânlar vardır. Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir. Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve malların yönetimine ilişkin önlemleri alır; ergin olmayan çocuklar için de gereken önlemler alınır (TMK m. 197).

Çocuklar: İştirak Nafakası ve Kişisel İlişki

Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır (TMK m. 327). Bu bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328). Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m. 329).

Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir ve her ay peşin olarak ödenir (TMK m. 330). Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m. 331). Bu nedenle boşanma kararında belirlenen nafaka, tarafların veya çocuğun koşulları önemli ölçüde değiştiğinde yeniden gündeme gelebilir.

Velayet kendisine verilmeyen ana veya baba, çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir (TMK m. 323). Ana ve babadan her biri, diğerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınmakla yükümlüdür. Velayet kendisine bırakılan ana veya baba kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir ve bu husus kişisel ilişki kararında taraflara ihtar edilir (TMK m. 324).

Şiddet Durumunda Koruma Tedbirleri

Evlilik içinde şiddet veya şiddet tehlikesi varsa, boşanma davasını beklemeden 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma talep edilebilir. Kanun; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların ve aile bireylerinin korunmasını amaçlar (6284 sayılı Kanun m. 1). Hâkim, şiddet uygulayan hakkında şiddet tehdidi, hakaret veya aşağılayıcı davranışlarda bulunmaması, müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsisi, korunan kişiye ve bulunduğu yerlere yaklaşmaması gibi önleyici tedbirlere karar verebilir (6284 sayılı Kanun m. 5).

Tedbir kararı ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden veya kolluk biriminden istenebilir. Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir (6284 sayılı Kanun m. 8). Acil durumlarda öncelik her zaman güvenliğin sağlanmasıdır.

Yabancı Uyruklu Eşler ve Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararları

Antalya’da yaşayan çok sayıda yabancı uyruklu kişi ve karma evlilik bulunduğundan, boşanmaya hangi ülke hukukunun uygulanacağı sık sorulan bir konudur. Boşanma ve ayrılık sebepleri ile hükümleri eşlerin müşterek millî hukukuna tabidir; taraflar ayrı vatandaşlıktaysa müşterek mutad mesken hukuku, bu da yoksa Türk hukuku uygulanır. Boşanmış eşler arasındaki nafaka talepleri ve boşanmada velayet de aynı kurala tabidir; geçici tedbir taleplerine ise Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 14).

Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye’de sonuç doğurması için iki yol vardır. Kanunda sayılan şartlar varsa yabancı boşanma kararı, tarafların birlikte başvurusuyla veya kanunda belirtilen hâllerde Türk vatandaşı tarafın tek başına başvurusuyla nüfus kütüğüne idari yoldan tescil edilebilir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A). Bu yolla tescil edilemeyen kararlar ise mahkemede açılacak tanıma davası ile Türkiye’de kesin hüküm etkisi kazanır; tanıma, yabancı ilamın kanundaki tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır (MÖHUK m. 58, MÖHUK m. 54).

Antalya’da Boşanma Davası: Görevli ve Yetkili Mahkeme

Boşanma davaları, Türk Medeni Kanunu’nun aile hukukuna ilişkin hükümlerinden doğan dava ve işlere bakmakla görevli olan aile mahkemesinde görülür (4787 sayılı Kanun m. 4). Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Bu kural sayesinde eşlerden biri başka bir şehre taşınmış olsa bile, diğer eş kendi yerleşim yerinde dava açabilir.

Antalya merkezde, Kepez, Konyaaltı, Aksu ve Döşemealtı’nda olduğu kadar Alanya, Manavgat, Serik, Kemer, Kaş ve diğer ilçelerde yaşayan müvekkillerimizin dosyalarını da Muratpaşa’daki büromuzdan takip ediyoruz. Hizmet verdiğimiz bölgeler için hizmet verdiğimiz ilçeler sayfasına göz atabilir, Antalya dışındaysanız online danışmanlık talep edebilirsiniz.

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar