Antalya Uyuşturucu Suçları Avukatı

Günlük dilde “uyuşturucu avukatı” olarak aranan hizmet, hukuken ayrı bir uzmanlık alanı değildir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitabında, “Topluma Karşı Suçlar” kısmının “Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiştir ve ceza hukukunun konusudur. Bu dosyalarda avukat; soruşturma aşamasında şüphelinin, kovuşturma aşamasında ise sanığın müdafii olarak görev yapar.

Uyuşturucuya ilişkin suçlamalar, kişisel kullanım amacıyla bulundurmadan ticarete kadar çok farklı fiilleri kapsar ve bu fiillerin hukuki sonuçları birbirinden büyük ölçüde ayrılır. Öztürk Avukatlık Bürosu, Antalya Muratpaşa’daki ofisinden Antalya’nın tüm ilçelerinde uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturmalarda müdafilik ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Aşağıda bu suçlara ilişkin temel kuralları, ilgili kanun maddelerine bağlantı vererek genel hatlarıyla bulabilirsiniz.

Uyuşturucu Suçları Hangi Maddelerde Düzenlenir?

Kullanma mı, Ticaret mi?

Uyuşturucu dosyalarındaki en önemli ayrımlardan biri, fiilin kullanmak amacıyla mı (TCK m. 191) yoksa ticaret kapsamında mı (TCK m. 188) gerçekleştirildiğidir. Kanunda her iki maddede de “satın almak”, “kabul etmek” ve “bulundurmak” fiilleri sayılmıştır; aradaki farkı belirleyen, fiilin amacı ve somut olayın koşullarıdır. Bu nedenle aynı görünen bir olay, delil durumuna göre çok farklı hukuki sonuçlara bağlanabilir.

Kanun koyucu bu ayrımın önemini ayrıca vurgulamıştır: TCK m. 188’de tanımlanan imal ve ticaret veya TCK m. 190’daki kullanılmasını kolaylaştırma suçlarından dolayı yapılan kovuşturma evresinde suçun münhasıran kullanma suçu kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında TCK m. 191/8 çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.

Kullanma ve ticaret suçlarının görüldüğü mahkemeler de farklıdır. Ağır ceza mahkemeleri, ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlara ilişkin dava ve işlere bakmakla görevlidir (5235 sayılı Kanun m. 12); bu mahkemelerin görevi dışında kalan dava ve işlere ise asliye ceza mahkemelerince bakılır (5235 sayılı Kanun m. 11). Mahkemenin görevi, suç için kanunda öngörülen cezanın üst sınırına göre belirlenir (5235 sayılı Kanun m. 14). Bu kurala göre TCK m. 188/3’teki ülke içinde ticaret suçu ağır ceza mahkemesinin, kullanmak için bulundurma suçu ise asliye ceza mahkemesinin görev alanına girer.

Cezayı Ağırlaştıran Hâller

Kullanma Suçunda Erteleme, Denetimli Serbestlik ve Tedavi

Kullanmak amacıyla uyuşturucu bulundurma veya kullanma suçunda kanun, kişinin cezalandırılmasından çok kullanımdan uzaklaştırılmasını hedefleyen özel bir sistem öngörmüştür. 2023 yılında 7445 sayılı Kanunla değişik TCK m. 191’e göre bu sistem şöyle işler:

1. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi: Bu suçtan soruşturma başlatıldığında, CMK m. 171’deki şartlar aranmaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir.
2. Denetimli serbestlik: Erteleme süresi içinde şüpheli hakkında en az bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre kanunda belirtilen şekilde uzatılabilir; gerekirse şüphelinin tedavisine de karar verilir.
3. Kontrol: Cumhuriyet savcısı, şüphelinin uyuşturucu kullanıp kullanmadığının tespiti amacıyla yılda en az iki kez ilgili kuruma sevk kararı verir.
4. İhlal hâli: Erteleme süresi içinde yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi ya da yeniden kullanmak için satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma hâlinde kamu davası açılır.
5. Olumlu sonuç: Şüpheli erteleme süresi içinde yükümlülüklere uyar ve yasakları ihlal etmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Bu maddede aksine hüküm bulunmayan hâllerde kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin CMK m. 171 ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin CMK m. 231 hükümleri uygulanır. Sürecin uygulamadaki işleyişi hakkında uyuşturucu madde kullanma veya bulundurma suçu makalemize göz atabilirsiniz.

Etkin Pişmanlık

TCK m. 192, uyuşturucu suçlarında suçun ortaya çıkarılmasına katkı sağlayan veya tedaviye başvuran kişiler için özel hükümler içerir:

• İmal ve ticaret suçlarına iştirak edenlerden, resmî makamlar tarafından haber alınmadan önce diğer suç ortaklarını ve maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber verenler, bu bildirim suç ortaklarının yakalanmasını veya maddelerin ele geçirilmesini sağlarsa cezalandırılmaz.
• Kullanmak amacıyla bulunduran kişi, resmî makamlar haber almadan önce maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini bildirerek suçluların yakalanmasını veya maddelerin ele geçirilmesini sağlarsa cezalandırılmaz.
• Resmî makamlar haber aldıktan sonra suçun ortaya çıkarılmasına ve faillerin yakalanmasına hizmet eden kişinin cezasında, hizmetin niteliğine göre indirim yapılır.
• Uyuşturucu kullanan kişi, soruşturma başlatılmadan önce resmî makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini isterse cezaya hükmolunmaz.

Soruşturma Sürecinde Haklarınız

Uyuşturucu Ticareti Soruşturmalarında Koruma Tedbirleri

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m. 188), Ceza Muhakemesi Kanunu’nda pek çok koruma tedbirinin uygulanabileceği suçlar arasında ayrıca sayılmıştır:

• Tutuklama: Bu suç, kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı hâlinde tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasındadır (CMK m. 100).
• İletişimin tespiti: Kanundaki şartlarla iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması tedbirinin uygulanabileceği suçlar arasındadır (CMK m. 135).
• Gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme: Bu tedbirlerin uygulanabileceği suçlar arasında da sayılmıştır (CMK m. 139, CMK m. 140).
• Arama: Arama kural olarak hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılır. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda kolluk amirinin emriyle arama yapılamaz (CMK m. 116, CMK m. 119).

Bu tedbirlerin kanuni şartlara uygun uygulanıp uygulanmadığı, dosyanın değerlendirilmesinde önemli bir yer tutar. Tutuklama ve diğer koruma tedbirlerine karşı kanunda öngörülen itiraz yollarının süresi içinde kullanılması gerekir.

Erteleme Süresinde Yeniden Yakalanma

Kullanma suçunda verilen erteleme kararından sonra en çok merak edilen konu, beş yıllık süre içinde kişinin yeniden yakalanması hâlinde ne olacağıdır. Erteleme süresi zarfında yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar edilmesi, tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alınması, kabul edilmesi, bulundurulması ya da kullanılması hâlinde kamu davası açılır. Bu süre içinde yeniden kullanma veya kullanmak için bulundurma, ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz (TCK m. 191).

Kamu davası açıldıktan sonra aynı suçun tekrar işlendiği iddiasıyla başlatılan soruşturmalarda ise yeniden kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez. Erteleme süresi zarfında savcı, kişinin madde kullanıp kullanmadığını tespit etmek için yılda en az iki defa ilgili kuruma sevkine karar verir; denetimli serbestlik süresi asgari bir yıl olup savcının kararıyla altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir (TCK m. 191). Bu nedenle erteleme kararı alan kişinin yükümlülüklerini ve kontrol tarihlerini dikkatle takip etmesi gerekir.

Kullanma suçu bakımından da bir ağırlaştırıcı hâl bulunur: fiillerin okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi toplu bulunulan bina ve tesislerin sınırlarına iki yüz metreden yakın umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m. 191).

Kan, İdrar ve Saç Örneği Alınması

Uyuşturucu kullanma şüphesiyle yürütülen soruşturmalarda en sık başvurulan delillerden biri, kişiden alınan biyolojik örneklerdir. Bir suça ilişkin delil elde etmek için şüpheli veya sanıktan kan veya benzeri biyolojik örneklerle saç, tükürük, tırnak gibi örnekler alınmasına; Cumhuriyet savcısı veya mağdurun istemiyle ya da re’sen hâkim veya mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise Cumhuriyet savcısı karar verebilir. Savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim veya mahkemenin onayına sunulur; onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz (CMK m. 75).

Örnek alınabilmesi için müdahalenin kişinin sağlığına zarar verme tehlikesi bulunmamalı ve işlem ancak tabip veya sağlık mesleği mensubu tarafından yapılmalıdır. Üst sınırı iki yıldan daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda kişiden bu tür örnekler alınamaz; bu madde gereğince verilen kararlara itiraz edilebilir (CMK m. 75). Örnek alma işleminin kanuna uygun yapılıp yapılmadığı, delilin hükme esas alınıp alınamayacağı bakımından önem taşır; hukuka aykırı elde edilen deliller yargılamada değerlendirilemez (CMK m. 217).

Ele Geçirilen Madde: Bilirkişi ve Kriminal Rapor

Ele geçirilen maddenin gerçekten uyuşturucu veya uyarıcı madde olup olmadığı, türü ve miktarı gibi konular uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde bilirkişi görüşü alınmasına re’sen veya şüphelinin, sanığın ya da müdafiin istemi üzerine karar verilebilir; soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı da bu yetkiyi kullanabilir (CMK m. 63).

Bilirkişi incelemesi tamamlandığında şüpheli veya sanığa ve müdafiine, yeni bilirkişi incelemesi yapılması veya itirazların bildirilmesi için süre verilir; bu istemler reddedilirse üç gün içinde gerekçeli bir karar verilir. Taraflar ayrıca bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa da alabilir (CMK m. 67). Kullanma ile ticaret arasındaki ayrımda maddenin miktarı ve paketlenme biçimi gibi olgular sıklıkla tartışıldığından, raporların içeriği ve dosyadaki diğer delillerle uyumu savunma açısından ayrıca incelenir.

Müsadere: Ele Geçirilen Eşya ve Kazançlar

Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya müsadere edilir; bu nedenle ele geçirilen uyuşturucu maddeler, mahkûmiyet olup olmamasından bağımsız olarak iade edilmez. İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçtan meydana gelen eşyanın da müsaderesine hükmolunur; ancak suçta kullanılan eşyanın müsaderesi işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracak ve hakkaniyete aykırı olacaksa müsadereye hükmedilmeyebilir (TCK m. 54). Bu kural, örneğin suçta kullanıldığı ileri sürülen bir aracın müsaderesinde önem kazanır.

Suçun işlenmesiyle elde edilen maddi menfaatler ile bunların dönüştürülmesinden doğan ekonomik kazançların müsaderesine de karar verilir; bunlara el konulamazsa karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir (TCK m. 55). Müsadere kararları da hükümle birlikte kanun yollarında denetlenebilir.

Sürücüler İçin Ayrı Sonuçlar

Uyuşturucu veya uyarıcı madde almış sürücülerin karayolunda araç sürmesi yasaktır. Kolluk bu amaçla teknik cihaz ve test kitleri kullanır; yaralanmalı, ölümlü veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı bir kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur ve ölçüme itiraz eden veya izin vermeyen sürücülerden sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüye idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir; belgenin yeniden alınabilmesi kanunda öngörülen bekleme süresine ve şartlara bağlıdır (KTK m. 48). Bu hüküm 2026 yılında değiştirildiğinden, güncel metin her dosyada ayrıca kontrol edilir.

İdari yaptırımların yanında ceza sorumluluğu da doğabilir: uyuşturucu madde etkisiyle emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan cezalandırılır (TCK m. 179). Ayrıca araçta uyuşturucu madde ele geçirilmişse, bu durum bulundurma veya ticaret suçları bakımından ayrıca değerlendirilir.

Yabancı Uyruklu Kişiler İçin Sonuçlar

Antalya’da yaşayan veya turist olarak bulunan yabancılar için uyuşturucu soruşturması, ceza yargılamasının yanında ikamet hakkı bakımından da sonuç doğurabilir. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na göre kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır (YUKK m. 54). Yakalanan veya gözaltına alınan yabancı, yazılı olarak karşı çıkmadıkça durum vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir (CMK m. 95). Bu nedenle yabancı müvekkillerin dosyalarında ceza yargılaması ile idari süreçlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Uyuşturucu Dosyalarında Neler Yapıyoruz?

Antalya merkezde ve Kepez, Konyaaltı, Aksu, Döşemealtı, Alanya, Manavgat, Serik, Kemer ve Kaş başta olmak üzere tüm ilçelerdeki dosyaları Muratpaşa’daki büromuzdan takip ediyoruz. Bölgeler için hizmet verdiğimiz ilçeler sayfasına bakabilir, Antalya dışındaysanız online danışmanlık talep edebilirsiniz. Ceza hukukundaki diğer konular için ceza hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.