Bu yazımızda, işçinin uğradığı olayın hukuken iş kazası sayılıp sayılmadığının tespiti amacıyla açılan iş kazası tespit davası hakkında temel bilgileri kısa ve anlaşılır şekilde sunmayı amaçladık. Bu dava, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesi kapsamında iş kazasının tanımı ve kapsamı çerçevesinde, olayın iş kazası olduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesini sağlar. Bu kapsamda iş kazası tespit davasının ne olduğu, hangi durumlarda açılabileceği, kimler tarafından açılabileceği, hangi mahkemenin görevli olduğu ve dava sürecinin nasıl ilerlediği gibi uygulamada en çok merak edilen hususlar ele alınmaktadır.
İş kazası tespit davası nedir?
İş kazası tespit davası; işçinin uğradığı bir olayın iş kazası niteliğinde olup olmadığının mahkeme tarafından belirlenmesi amacıyla açılan bir tespit davasıdır. Bu dava ile:
- Olayın iş kazası olup olmadığı belirlenir.
- İşçinin sosyal güvenlik hakları güvence altına alınır
- İleride açılacak tazminat davalarına hukuki zemin oluşturulur.
Bu husus 5510 sayılı Kanun m. 13 hükmüne dayanmaktadır.
İş kazası tespit davası hangi durumlarda açılır?
İş kazası tespit davası özellikle aşağıdaki durumlarda açılır:
- İş kazasının SGK tarafından kabul edilmemesi
- Olayın iş kazası sayılıp sayılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunması
- İş kazasına rağmen resmi kayıtların tutulmamış olması
Bu dava, iş kazasının hukuki olarak tanınmasını sağlar.
İş kazası tespit davasını kimler açabilir?
Bu dava genellikle:
- İş kazası geçiren işçi
- İşçinin ölümü halinde hak sahipleri
tarafından açılabilir.
İş kazası tespit davası kimlere karşı açılır?
İş kazası tespit davası:
- İşverene
- Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK)
karşı açılır. Bu dava, çekişmeli yargı kapsamında bir tespit davasıdır.
İş kazası tespit davasında görevli ve yetkili mahkeme nedir?
Görevli mahkeme İş Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise: işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesidir.
İş kazası tespit davası için süre var mı?
İş kazası tespit davası, sosyal güvenlik hakkına ilişkin olduğundan genel olarak zamanaşımına tabidir. Uygulamada iş kazasından itibaren 10 yıllık zaman aşımı süresi kabul edilmektedir. Ancak somut olayın özelliklerine göre farklı değerlendirmeler yapılabilir.
İş kazası tespit davası açmadan önce ne yapılmalıdır?
Dava açılmadan önce aşağıdaki hususlar önemlidir:
- İş kazasının SGK’ya bildirilmesi
- SGK tarafından yapılacak incelemenin sonucunun elde edilmesi
- Olayla ilgili tutanakların temin edilmesi
- Hastane ve sağlık kayıtlarının toplanması
- Tanıkların belirlenmesi
Bu hazırlıklar, davanın ispatı açısından büyük önem taşır.
İş kazası tespit davası süreci nasıl ilerler?
İş kazası tespit davası genellikle şu aşamalardan oluşur:
- İş Mahkemesine dava açılır.
- Taraflara dava dilekçesi tebliğ edilir.
- SGK kayıtları incelenir.
- Tanıklar dinlenir.
- Gerekirse bilirkişi incelemesi yapılır.
- Mahkeme olayın iş kazası olup olmadığını tespit eder.
İş kazası tespit davası ne kadar sürer?
Davanın süresi somut olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte uygulamada genellikle 6 ay ile 1,5 yıl aarasında sonuçlanmaktadır. Delil durumuna ve bilirkişi süreçlerine göre süre uzayabilir.
İş kazası tespit davası ile ilgili sık sorulan sorular
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir. İş kazası tespit davasına ilişkin somut olayınıza özgü değerlendirme yapılabilmesi için hukuki destek alınması önem taşımaktadır.