Bu yazımızda, iş sözleşmesinin kanunda öngörülen şartlar dahilinde sona ermesi halinde işçinin hak kazandığı kıdem tazminatının ödenmemesi veya eksik ödenmesi durumunda açılan kıdem tazminatı davası hakkında temel bilgileri kısa ve anlaşılır şekilde sunmayı amaçladık.
Uygulamada bu dava, işçi–işveren uyuşmazlıkları içinde en sık karşılaşılan alacak türlerinden biridir. Kıdem tazminatı ile çoğu zaman fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları da birlikte talep edilmektedir.
Bu kapsamda işçinin hangi şartlarda kıdem tazminatına hak kazandığı, davanın kimlere karşı açılacağı, görevli mahkeme, zamanaşımı ve dava süreci gibi hususlar ele alınmaktadır.
1. Kıdem Tazminatı Davası Nedir?
Bu dava, iş sözleşmesinin kanunda öngörülen şartlar dahilinde sona ermesine rağmen işçiye kıdem tazminatının ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, işçi tarafından işverene karşı açılan alacak davasıdır.
Bu dava ile:
- Ödenmeyen kıdem tazminatı talep edilir.
- Eksik ödenen tutar tamamlanır.
- İşçilik alacakları yargı yoluyla tahsil edilir.
Kıdem tazminatı hakkı, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uygulaması kapsamında değerlendirilir.
2. Kıdem Tazminatı Hangi Durumlarda Alınır?
Kıdem tazminatına hak kazanılabilmesi için iş sözleşmesinin belirli şekillerde sona ermesi gerekir. Özellikle aşağıdaki durumlarda kıdem tazminatı gündeme gelir:
- İşveren tarafından haklı sebep olmaksızın işten çıkarılma
- İşçinin haklı nedenle işten ayrılması
- Emeklilik nedeniyle işten ayrılma
- Askerlik nedeniyle işten ayrılma
- Kadın işçinin evlilik nedeniyle 1 yıl içinde işten ayrılması
- İşçinin ölümü
3. Kıdem Tazminatı Davasını Kimler Açabilir?
Bu dava işçi ve işçinin ölümü halinde mirasçıları tarafından açılabilir.
4. Kıdem Tazminatı Davası Kimlere Karşı Açılır?
Bu dava:
- İşverene
- İşveren şirket ise şirkete
- Alt işveren–asıl işveren ilişkisi varsa sorumlu işverenlere
karşı açılır.
5. Kıdem Tazminatı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Nedir?
Görevli mahkeme İş Mahkemesi, yetkili mahkeme ise işverenin yerleşim yeri mahkemesi veya işin yapıldığı yer mahkemesidir.
6. Kıdem Tazminatı Davası İçin Süre (Zamanaşımı) Var mı?
Kıdem tazminatı alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Zamanaşımı süresinin kaçırılması hak kaybına neden olur.
7. Kıdem Tazminatı Davası Açmadan Önce Ne Yapılmalıdır?
Dava açılmadan önce şu hususlar önemlidir:
- SGK hizmet dökümünün incelenmesi
- İşe giriş–çıkış kayıtlarının kontrol edilmesi
- Ücret bordrolarının toplanması
- Tanıkların belirlenmesi
- İş sözleşmesinin sona erme nedeninin tespiti
- Arabuluculuk başvurusunun yapılması (zorunlu dava şartı)
8. Kıdem Tazminatı Davasında Süreç Nasıl İlerler?
Dava süreci genellikle şu aşamalardan oluşur:
- Zorunlu arabuluculuk süreci başlatılır.
- Anlaşma sağlanamazsa dava açılır.
- İş Mahkemesi süreci başlar.
- Deliller toplanır.
- Tanıklar dinlenir.
- Bilirkişi hesaplama yapar.
- Mahkeme kıdem tazminatına hükmedebilir.
9. Kıdem Tazminatı Davası Ne Kadar Sürer?
Davanın süresi somut olaya göre değişmekle birlikte uygulamada genellikle 6 ay ile 2 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Bilirkişi raporu ve istinaf süreçleri süreyi uzatabilir.
KIDEM TAZMİNATI DAVASI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olayın koşulları farklı olabileceğinden hukuki değerlendirme değişiklik gösterebilir.
Kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarına ilişkin somut durumunuza özgü değerlendirme yapılabilmesi için hukuki destek alınması önemlidir.