İşe İade Davası Nedir? Nasıl Açılır?
Bu yazımızda iş sözleşmesi geçerli bir sebep olmaksızın feshedilen işçilerin işlerine geri dönebilmeleri amacıyla başvurabilecekleri işe iade davası hakkında temel bilgileri kısa ve anlaşılır şekilde sunmayı amaçladık. Bu dava, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenmiş olup iş güvencesi hükümleri çerçevesinde işçinin korunmasını sağlar.
Bu kapsamda işe iade davasının ne olduğu, hangi durumlarda açılabileceği, kimler tarafından açılabileceği, hangi mahkemenin görevli olduğu ve dava sürecinin nasıl ilerlediği gibi uygulamada en çok merak edilen hususlar ele alınmaktadır.
İşe iade davası nedir?
İşe iade davası; iş sözleşmesi işveren tarafından geçerli bir sebep olmaksızın feshedilen işçinin, işine geri dönmesini sağlamak amacıyla açtığı davadır. Bu dava ile:
- Feshin geçersizliği tespit edilir.
- İşçinin işe iadesine karar verilir.
- İşçi lehine tazminat ve boşta geçen süre ücreti gündeme gelir.
Bu husus 4857 sayılı İş Kanunu m. 18 ve devamı hükümlerine dayanmaktadır.
İşe iade davası hangi durumlarda açılır?
İşe iade davası özellikle aşağıdaki durumlarda açılır:
- İşçinin geçerli bir sebep olmaksızın işten çıkarılması
- Performans veya davranış gerekçelerinin gerçeği yansıtmaması
- İşverenin keyfi fesihte bulunması
- Fesihte usule uyulmaması
Ancak bu davanın açılabilmesi için işçinin iş güvencesi kapsamında olması gerekir. İş güvencesinin ne olduğuna yazımızın devam eden kısımlarında değiniyor olacağız.
İşe iade davasını kimler açabilir?
İşe iade davası açabilmek için:
- işyerinde en az 30 işçi çalışıyor olması
- işçinin en az 6 aylık kıdeme sahip olması
- işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması
gerekmektedir. Bu şartları taşıyan işçiler işe iade davası açabilir. Elbette işçiyi işten çıkaran fesih iradesinin de haksız olması gerekir.
İşe iade davası kimlere karşı açılır?
İşe iade davası işverene karşı açılır. Bu dava, çekişmeli yargı kapsamında bir dava türüdür.
İşe iade davasında görevli ve yetkili mahkeme nedir?
Görevli mahkeme İş Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesidir.
İşe iade davası açmak için süre var mı?
İşe iade davası açılabilmesi için belirli süreler öngörülmüştür. İş sözleşmesinin feshedildiğinin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlanması halinde, son tutanağın düzenlenmesinden itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücü süre niteliğindedir (İş Kanunu m. 20).
İşe iade davası açmadan önce ne yapılmalıdır?
Dava açılmadan önce aşağıdaki hususların yerine getirilmesi önemlidir:
- Arabulucuya başvurulması
- Fesih bildiriminin incelenmesi
- İş sözleşmesi ve belgelerin hazırlanması
Zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmadan dava açılamaz.
İşe iade davası süreci nasıl ilerler?
İşe iade davası süreci genellikle şu aşamalardan oluşur:
- Arabulucuya başvuru yapılır.
- Anlaşma sağlanamazsa dava açılır.
- Tarafların beyanları alınır.
- Deliller toplanır.
- Mahkeme feshin geçerli olup olmadığını değerlendirir.
- İşe iade kararı verilebilir.
Mahkeme, feshin geçersizliğine karar verirse işçinin işe iadesine hükmeder.
İşe iade davası ne kadar sürer?
Davanın süresi somut olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte uygulamada genellikle 6 ay ile 1 yıl arasında sonuçlanmaktadır. İstinaf ve temyiz süreçleri bu süreyi uzatabilir.
İŞE İADE DAVASI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir. İşe iade davasına ilişkin somut olayınıza özgü değerlendirme yapılabilmesi için hukuki destek alınması önem taşımaktadır.