Bu yazımızda, kira sözleşmesinde belirlenen kira bedelinin günün ekonomik koşullarına uygun hale getirilmesi amacıyla açılan kira bedelinin tespiti (kira tespit) davası hakkında temel bilgileri kısa ve anlaşılır şekilde sunmayı amaçladık. Bu dava, Türk Borçlar Kanunu’nun 344 ve 345. maddeleri kapsamında düzenlenmiş olup kira bedelinin hakkaniyete uygun şekilde belirlenmesini sağlar. Bu kapsamda kira tespit davasının ne olduğu, hangi durumlarda açılabileceği, kimler tarafından açılabileceği, hangi mahkemenin görevli olduğu ve dava sürecinin nasıl ilerlediği gibi uygulamada en çok merak edilen hususlar ele alınmaktadır.
Kira bedelinin tespiti davası nedir?
Kira bedelinin tespiti davası; kira sözleşmesinde belirlenen kira bedelinin, günün ekonomik koşullarına ve emsal kira bedellerine uygun şekilde yeniden belirlenmesi amacıyla açılan bir tespit davasıdır.
Bu dava ile:
- Kira bedeli mahkeme tarafından yeniden belirlenir.
- Taraflar arasındaki kira dengesi sağlanır.
- Rayiç kira bedeline ulaşılması amaçlanır.
Bu husus Türk Borçlar Kanunu m. 344 ve 345 hükümlerine dayanmaktadır.
Kira tespit davası hangi durumlarda açılır?
Kira tespit davası özellikle aşağıdaki durumlarda açılır:
- Kira bedelinin piyasa koşullarına göre düşük veya yüksek kalması
- Taraflar arasında kira artışı konusunda anlaşma sağlanamaması
- Uzun süreli kira sözleşmelerinde bedelin güncelliğini yitirmesi
Bu dava, kira bedelinin güncel koşullara uygun hale getirilmesini sağlar.
Kira tespit davasını kimler açabilir?
Kira tespit davası hem kiraya veren (ev sahibi) hem de kiracı tarafından açılabilir.
Kira tespit davası kimlere karşı açılır?
Kira tespit davası kiraya veren tarafından kiracıya, kiracı tarafından kiraya verene karşı açılır. Bu dava, çekişmeli yargı kapsamında bir tespit davasıdır.
Kira tespit davasında görevli ve yetkili mahkeme nedir?
Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kiralananın bulunduğu yer mahkemesidir.
Kira tespit davası için süre var mı?
Kira tespit davası bakımından önemli olan husus davanın hangi kira dönemine uygulanacağıdır.
- Dava, yeni kira döneminden en az 30 gün önce açılırsa veya bu süre içinde ihtar çekilmişse, belirlenen kira bedeli yeni dönemde uygulanır.
- Aksi halde karar bir sonraki kira döneminde geçerli olur.
- Ayrıca: 5 yılını dolduran kira sözleşmelerinde, kira bedeli emsal kira bedellerine göre yeniden belirlenebilir (TBK m. 344).
Kira tespit davası açmadan önce ne yapılmalıdır?
Dava açılmadan önce aşağıdaki hususlar önemlidir:
- Kira sözleşmesinin incelenmesi
- Emsal kira bedellerinin araştırılması
- Gerekiyorsa ihtarname gönderilmesi
Bu hazırlıklar davanın sağlıklı yürütülmesi açısından önemlidir.
Kira tespit davası süreci nasıl ilerler?
Kira tespit davası genellikle şu aşamalardan oluşur:
- Sulh Hukuk Mahkemesine dava açılır.
- Tarafların beyanları alınır.
- Emsal kira araştırması yapılır.
- Bilirkişi incelemesi yapılır.
- Mahkeme kira bedelini belirler.
Mahkeme, hakkaniyet ve emsal kira bedellerini dikkate alarak karar verir.
Kira tespit davası ne kadar sürer?
Davanın süresi somut olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte uygulamada genellikle 6 ay ile 1 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Bilirkişi incelemeleri süreyi uzatabilir.